เมื่อ 15 ปีก่อน ผมเขียนบทความชุด “ การนำกิจกรรมเพื่อการฝึกอบรม “ ไว้บน Bloggang
หนึ่งในบทความที่มีผู้เข้ามาอ่านจำนวนมาก คือ “ เทคนิคการนำกิจกรรมเพื่อการฝึกอบรม “ ผ่านไป 15 ปี วันนี้มีอะไรเปลี่ยนแปลงบ้าง ? เทคนิดเดิมยังใช้ได้อยู่ไหม? และมีอะไรที่ผมอยากเพิ่มเติมจากประสบการณ์ตลอด 15 ปีที่ผ่านมา วันนี้เราจะกลับไปดูบทความเดิม แล้วมาอัปเดตกันครับ
ย้อนกลับไปเมื่อ 15 ปีก่อน ผมเขียนอะไรไว้บ้าง?
1. ลำดับการนำกิจกรรม ผมแบ่งเป็น 4 ช่วง คือ
ช่วงที่ 1 : ทักทาย แนะนำตัว และ ละลายพฤติกรรม
ช่วงที่ 2 : เกมเตรียมความพร้อมก่อนรวมทีม
ช่วงที่ 3 : กิจกรรมทีม + กิจกรรมเรียนรู้
ช่วงที่ 4 : สรุปกิจกรรม
ส่วนของลำดับการนำกิจกรรม ทุกวันนี้ผมก็ยังใช้ลำดับตามนี้อยู่ เพราะเป็นหลักการพื้นฐานในการจัดกิจกรรม เพียงแต่สัดส่วนแต่ละช่วงจะแตกต่างไปตามบริบทของกิจกรรม และพื้นฐานความสัมพันธ์ของผู้ร่วมกิจกรรม
2. เทคนิคการนำกิจกรรม
เปิดตัวด้วยการแนะนำ ขอเสียงปรบมือ ส่วนนี้น่าจะเปลี่ยนไปพอสมควร ด้วยเครื่องมือที่มีมากขึ้นในการทำซาวด์ เปิดตัวด้วยเพลง ด้วยการขอเสียงปรบมือ คิดว่าส่วนนี้แต่ละคนออกแบบให้ตัวเองได้เลย แต่ยังย้ำเช่นเดิมคือ ทำให้กระชับ ไม่ยืด และมีพลังงานสร้างความสนุกสนานเป็นกันเองกับผู้ร่วมอบรมให้เร็วที่สุด เน้นความเป็นธรรมชาติ
การนำกิจกรรมด้วยการอธิบาย สาธิต ยิ้มแย้ม มั่นใจ ยังคงใช้ไถึงปัจจุบัน แต่ที่เปลี่ยนไปคือ กิจกรรมสมัยก่อนมักเน้นเรื่องการสร้างรหัส เฮ้ๆ ฮ่าๆ เพื่อสร้างจุดสนใจและเรียกสมาธิ ปัจจุบันการใช้รหัสยังจำเป็นอยู่แต่ลดความสำคัญลงไป เนื่องจากตัวกิจกรรมในปัจจุบันได้พัฒนาเรื่องการใช้สื่อ เช่น มีการนำเสนอผ่านพรีเซ้นเทชั่นที่น่าสนใจ การใช้เสียงดนตรี การหยุด และจังหวะกลอง ช่วยในกิจกรรมแทน
ทฤษฎีเกมและการรักษา Curve ที่กล่าวว่าการนำกิจกรรมควรนำไปจนถึงจุดที่สนุกที่สุดแล้วเปลี่ยนเกมปัจจุบันยังคงใช้ได้อยู่ แต่ใช้ได้ในส่วนของกิจกรรมละลายพฤติกรรมเป็นหลัก ส่วนกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้เราเน้นการเล่นเกมเพื่อไปถึงเป้าประสงค์เชิงพฤติกรรมมากกว่า เมื่อได้ภาพพฤติกรรมที่เหมาะสมต่อการสรุป เราก็สามารถจบเกมและสรุปได้เลยทันที ผู้อบรมจะเห้นภาพทันทีเมื่อการสรุปของเรานำเอาพฤติกรรมในกิจกรรมเข้ามาเป้นตัวอย่าง และเชื่อมโยงไปสู่การทำงานจริง
3. ทางสายใหม่ ทางสายเก่าในกิจกรรม
– ทางสายเก่าเน้นอุปกรณ์ กลองทอม ไม่มีกลองคือจบ นำกิจกรรมไม่ได้ รู้สึกไม่สนุก VS ทางสายใหม่ใช้โปรแกรมตีกลอง หรือ เปิดเพลงสร้างบรรยากาศ วันนี้ภาพชัดเจนขึ้น เราแทบจะเห็นวิทยากรกิจกรรมใช้กลองทองนำกิจกรรมน้อยลงมากแล้ว ด้วยเหตุผลที่เคยบอกไป คือ ข้อจำกัดในการขนส่ง สิ่งที่ผมเคยเขียนไว้วันนี้ภาพนั้นชัดขึ้นมาก ( เมื่อ 15 ปี กลองทอม คือ สัญลักษณ์ส่วนหนึ่งของการทำกิจกรรมยุคนั้นเลยนะครับ )
-ทางสายเก่าเน้นManual ทางสายใหม่เน้น New Media ส่วนนี้ยังใช้ได้มาถึงปัจจุบัน แต่ยุคนั้นผมแนะนำให้เปลี่ยนจากกระดานฟลิปชาร์ต มาเป็น Powerpoint ปัจจุบัน Powerpoint ถือว่าตกยุคไปแล้วเพราะคนส่วนใหญ่หันมาใช้ Canva ที่เป็นข้อมูลบนคลาวนด์แทน สะดวกในการแก้ไข และมีเทมเพลตให้เลือกมากมาย ทำให้พรีเซ้นต์กิจกรรมน่าสนใจ มีลูกเล่นเยอะขึ้น
– ทางสายเก่าเข้าฐานwalk เฮ้ๆ ฮ่าๆ จับมือ ท่ากลุ่ม บูมกลุ่ม เต้นกลุ่ม เยอะมากๆกว่าจะเข้าฐานได้ ทางสายใหม่ตอนนั้นผมแนะนำให้กระชับ สบายๆ ให้เป็นธรรมชาติ แต่ทางสายปัจจุบันผมแทบไม่ได้ใช้ฐานกิจกรรมแนว Walk Rally เท่าไหร่แล้ว เน้นเล่นพร้อมกัน เรียนรู้ไปพร้อมกัน เตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม ยกเว้นผู้เข้าร่วมอบรมมีจำนวนมาก ก็จำเป็นต้องแบ่งฐานเพื่อการจัดการ ผมก็จะเลือกให้มีฐานกิจกรรมไม่มาก ไม่เกิน 3-4 ฐาน และแต่ละฐานก็เข้าเล่นพร้อมกันหลายทีมแทน เพื่อโฟกัสที่กิจกรรมเรียนรู้มากกว่าการเสียเวลาเปลี่ยนฐานและทำให้ผู้ร่วมอบรมเหนื่อยเกินไปจนไม่มีสมาธิมาโฟกัสกับการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการจริงๆ
– ทางสายเก่าคือเกมในแบบที่ผู้เล่นกิจกรรมเดาทางได้ ทางสายใหม่แม้เกมเดิมก็เดาไม่ออก ปัจจุบันเกมกิจกรรมได้พัฒนารูปแบบไปหลากหลายมากแล้ว แต่ละบริษัทที่จัดกิจกรรมมีรูปแบบ แนวทางแตกต่างกัน และมีองค์ความรู้เพิ่มมาพัฒนากิจกรรมที่น่าสนใจ รูปแบบเกมใหม่ๆในยุคปัจจุบัน เช่น การนำ ai มาใช้ในกิจกรรม , การสร้างเกมที่อลังการน่าเล่นขึ้น หรือ หารนำบอร์ดเกม การ็ดเกม มาใช้ทำกิจกรรมสร้างทีม เป็นต้น
-ทางสายใหม่ต้องพัฒนาและสร้างกิจกรรมที่มีมุมคิด อย่าหยุดนิ่ง อันนี้เป้นมุมมององผมที่เปลี่ยนไป กิจกรรมไม่จำเป็นต้องมีมุมคิดทุกเกม แต่ควรทำให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ต้องการ ถ้าวัตถุประสงค์ที่ต้องการคือความสนุก ก็ไม่จำเป้นต้องมีมุมคิดอะไรมาก ทำให้สนุก ส่วนเรื่องมุมคิดถ้าจะมีแทรกก็เป็นส่วนเสริมที่ดียิ่งขึ้น (ในกรณีกิจกรรมที่เน้นสนุกนะครับ ถ้ากิจกรรมเรียนรู้ควรสนุก + มีสาระและมีมุมคิดด้วย)
15 ปีผ่านไป อะไรเปลี่ยนไปบ้าง?
เมื่อกลับมาอ่านบทความที่เขียนไว้เมื่อ 15 ปีก่อน ผมพบว่าหลักการหลายอย่างยังคงใช้ได้จนถึงวันนี้ สิ่งที่เปลี่ยนไปคือ เครื่องมือ รูปแบบกิจกรรม และวิธีการนำกิจกรรมที่ต้องปรับให้เข้ากับผู้คนและยุคสมัยมากขึ้น
สำหรับผม การนำกิจกรรมไม่มีสูตรสำเร็จ สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าเราต้องใช้เทคนิคใหม่ที่สุด หรือกิจกรรมต้องอลังการที่สุด แต่คือการเลือกใช้สิ่งต่าง ๆ ให้เหมาะกับผู้เข้าร่วม บริบท และวัตถุประสงค์ของกิจกรรม
15 ปีที่ผ่านมา ทำให้ผมเปลี่ยนวิธีคิดหลายอย่าง แต่สิ่งหนึ่งที่ยังเหมือนเดิมคือ กิจกรรมเป็นเพียงเครื่องมือ ส่วนสิ่งสำคัญคือเราต้องรู้ว่าเรากำลังใช้เครื่องมือนั้นเพื่ออะไร
เกี่ยวกับผู้เขียน
นิรันดร์ สิริภัทรวาณิชย์ | Project Director – เล่นเป็นทีม
ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบและจัดกิจกรรม Team Building ด้วยประสบการณ์กว่า 15 ปี ผ่านการดูแลกิจกรรมให้กับองค์กรกว่า 1,000 แห่ง เน้นการออกแบบกิจกรรมให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ขององค์กร ภายใต้แนวคิด TURNING ACTIVITIES INTO OUTCOMES
รู้จักผู้เขียนเพิ่มเติม → เกี่ยวกับเรา